Public AI explainer video
સમીકરણમાં ડાયેઝોનિયમ સમૂહની જગ્યાએ શું આવે છે, અને કયો ક્ષાર એ નક્કી કરે છે? પ્રતિક્રિયા-સમીકરણ વાંચતાં બદલાતો ભાગ શોધો: ડાયેઝોનિયમ સમૂહ છૂટે છે અને N₂...
Prompt
સેન્ડમેયર પ્રક્રિયા એ ધોરણ 12 રસાયણવિજ્ઞાનનો એક અગત્યનો વિષય છે. એરોમેટિક પ્રાથમિક એમાઇનના ડાયેઝોટાઇઝેશનથી બનેલા બેન્ઝીન ડાયેઝોનિયમ ક્ષારમાંથી ક્યુપ્રસ ક્ષારોની મદદથી નાઇટ્રોજન વાયુ દૂર કરીને ક્લોરો, બ્રોમો અથવા સાયનો સમૂહ દાખલ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાને સેન્ડમેયર પ્રક્રિયા કહે છે. પ્રથમ પ્રતિક્રિયા: બેન્ઝીન ડાયેઝોનિયમ ક્લોરાઇડની CuCl અને HCl સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી ક્લોરોબેન્ઝીન મળે છે. C₆H₅N₂⁺Cl⁻ + CuCl → C₆H₅Cl + N₂↑ બીજી પ્રતિક્રિયા: CuBr અને HBrની હાજરીમાં બ્રોમોબેન્ઝીન બને છે. C₆H₅N₂⁺Cl⁻ + CuBr → C₆H₅Br + N₂↑ ત્રીજી પ્રતિક્રિયા: CuCNની મદદથી બેન્ઝોનાઇટ્રાઇલ બને છે. C₆H₅N₂⁺Cl⁻ + CuCN → C₆H₅CN + N₂↑ વિદ્યાર્થીઓ, સેન્ડમેયર પ્રક્રિયામાં ડાયેઝોનિયમ સમૂહ ના સ્થાને ક્લોરો, બ્રોમો અથવા સાયનો સમુહ દાખલ થાય છે. બોર્ડની પરીક્ષા માટે આ પ્રતિક્રિયાઓ ખાસ યાદ રાખજો. KING OF CHEMISTRY — અર્પિત ભટ્ટ kingofchemistry.com
Narration
સમીકરણમાં ડાયેઝોનિયમ સમૂહની જગ્યાએ શું આવે છે, અને કયો ક્ષાર એ નક્કી કરે છે? પ્રતિક્રિયા-સમીકરણ વાંચતાં બદલાતો ભાગ શોધો: ડાયેઝોનિયમ સમૂહ છૂટે છે અને N₂ વાયુરૂપે બહાર નીકળે છે. પણ સમૂહ માત્ર છૂટતો નથી—તેની જગ્યાએ નવો સમૂહ આવે છે. હવે ત્રણ જોડીઓ સરખાવો: CuClથી ક્લોરો અને ક્લોરોબેન્ઝીન, CuBr અને HBrથી બ્રોમો અને બ્રોમોબેન્ઝીન, CuCNથી સાયનો અને બેન્ઝોનાઇટ્રાઇલ. તો યાદ રાખો: CuCl ક્લોરો, CuBr બ્રોમો, CuCN સાયનો—N₂ નીકળે; આ સેન્ડમેયર પ્રક્રિયા.
More examples
